Portekiz’e taşınmayı, burada çalışmayı, emekli olmayı veya gayrimenkul satın almayı planlıyorsanız Portekiz vergi sistemi hakkında bilgi sahibi olmanız önemli. Portekiz’de hangi gelirler vergilendirilir? Vergi mukimi olmak ne anlama gelir? Maaş, emekli aylığı, kira geliri veya şirket kazancı için hangi vergiler gündeme gelebilir?

Bu rehberde Portekiz’de yaşayan yabancıların karşılaşabileceği temel vergi türlerini, vergi mukimliği kurallarını, gelir vergisini, gayrimenkul vergilerini ve özel vergi rejimlerini ele alıyoruz. Vergi oranları ve istisnalar mevzuatla değişebildiği için, aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme ve planlama amacı taşır. Kişisel durumunuz için güncel kuralları Portekiz Vergi ve Gümrük İdaresi’nden (AT – Autoridade Tributária e Aduaneira) veya yetkili bir vergi uzmanından teyit etmeniz gerekir.

Portekiz vergi sistemi nasıl çalışıyor?

Portekiz’de vergi yükümlülükleri büyük ölçüde kişinin vergi mukimi olup olmamasına, gelirinin türüne ve ekonomik faaliyetlerine göre belirlenir.

Vergi mukimleri genel olarak hem Portekiz’den hem de yurt dışından elde ettikleri gelirleri Portekiz’de beyan etmekle yükümlü olabilir. Vergi mukimi olmayan kişiler ise genellikle Portekiz kaynaklı gelirleri üzerinden vergilendirilir. Bununla birlikte, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları ve özel vergi rejimleri sonucu etkileyebilir.

Portekiz’de başlıca vergi türleri

  • IRS – Kişisel gelir vergisi: Maaş, serbest meslek, emekli aylığı ve diğer kişisel gelirler.

  • IRC – Kurumlar vergisi: Şirketlerin vergilendirilebilir kazançları.

  • IMT – Gayrimenkul devir vergisi: Gayrimenkul satın alırken gündeme gelen vergi.

  • IMI – Belediye emlak vergisi: Gayrimenkul sahipliğine bağlı yıllık vergi.

  • AIMI – Ek emlak vergisi: Belirli yüksek değerli konut mülkleri için uygulanabilen ek vergi.

  • IVA – Katma değer vergisi: Mal ve hizmet alımlarında uygulanan tüketim vergisi.

  • Sermaye kazancı vergisi: Gayrimenkul veya bazı yatırımların satışından elde edilen kazançlar için gündeme gelebilir.

  • Damga vergisi (Imposto do Selo): Belirli işlemler ve malvarlığı devirlerinde uygulanabilir.

Kaynak: Portugal Residency Advisors ve Portekiz Vergi İdaresi. Uygulama, oran ve istisnalar işlem türüne ve kişinin durumuna göre değişir.

Portekiz’de vergi mukimliği: 183 gün kuralı

Portekiz’de vergi mukimi olup olmadığınız, hangi gelirleri Portekiz’de beyan etmeniz gerektiğini belirleyen temel konulardan biridir.

Portekiz Vergi İdaresi’nin açıklamasına göre, aşağıdaki koşullardan birini karşılayan kişiler vergi mukimi sayılabilir:

  • İlgili vergi yılıyla bağlantılı 12 aylık dönemde Portekiz’de toplam 183 günden fazla bulunmak. Günlerin kesintisiz olması gerekmez.

  • 183 günden daha az kalınsa bile, Portekiz’de kişinin olağan ikametgâhı olarak kullanma niyetini gösteren koşullara sahip bir konut bulundurmak.

Vergi mukimliği değerlendirmesi, yalnızca oturum iznine veya ülkede geçirilen gün sayısına bakılarak her durumda sonuçlandırılamaz. Somut koşullar dikkate alınmalıdır.

Vergi mukimi ve mukim olmayan kişi arasındaki fark

Konu

Vergi mukimi

Vergi mukimi olmayan

Genel vergilendirme kapsamı

Dünya çapındaki gelirler beyana ve vergilendirmeye konu olabilir

Genel olarak Portekiz kaynaklı gelirler

Gelir beyanı

Gelir türüne ve özel kurallara göre yıllık beyan gerekebilir

Portekiz’de elde edilen belirli gelirler için beyan gerekebilir

Uluslararası gelirler

Çifte vergilendirme anlaşmaları ve özel rejimler önem taşır

Gelirin kaynağı ve ilgili anlaşmalar dikkate alınır

Vergi mukimliği, göçmenlik statüsüyle aynı kavram değildir. Portekiz’de oturum iznine sahip olmak otomatik olarak her durumda vergi mukimi olduğunuz anlamına gelmediği gibi, vergi mukimliği değerlendirmesi de yalnızca oturum kartına göre yapılmaz.

IRS: Portekiz kişisel gelir vergisi

Portekiz’de kişisel gelir vergisi IRS (Imposto sobre o Rendimento das Pessoas Singulares) olarak adlandırılır. Çalışanların maaşları, serbest meslek kazançları, emekli aylıkları ve diğer gelir kategorileri koşullara göre IRS kapsamına girebilir.

Vergi mukimleri genellikle dünya çapındaki gelirlerini beyan eder. Mukim olmayan kişiler ise çoğunlukla Portekiz kaynaklı gelirleri üzerinden vergilendirilir. Gelirin türü, uygulanacak oranı ve beyan yöntemini etkileyebilir.

IRS oranları

Portekiz’de kişisel gelir vergisi, genel olarak artan oranlı bir yapıya sahiptir. Bu, vergilendirilebilir gelir yükseldikçe daha yüksek vergi dilimlerinin devreye girebilmesi anlamına gelir.

Oranlar ve gelir dilimleri her vergi yılı için kontrol edilmelidir. Ayrıca vergi matrahı, indirimler, aile durumu ve gelir kategorisi nihai vergi hesabını etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca en yüksek oranı maaşınıza uygulayarak vergi hesabı yapmak doğru sonuç vermeyebilir.

Maaş ve emekli aylığı gelirleri

Portekiz’de çalışan kişilerin maaşları IRS kapsamında değerlendirilebilir. Emekli aylıklarının vergilendirilmesi ise gelirin kaynağına, kişinin vergi mukimliğine, uygulanabilecek anlaşmalara ve varsa özel vergi rejimine bağlıdır.

Türkiye’den emekli aylığı alan veya Türkiye’de gelir elde etmeye devam eden kişilerin, Portekiz’de vergi mukimi olmaları hâlinde iki ülkenin kurallarını birlikte incelemesi gerekir. Çifte vergilendirme anlaşması bazı gelirler için vergileme hakkını düzenleyebilir; ancak her gelirin otomatik olarak vergiden muaf olduğu anlamına gelmez.

Portekiz’de NIF nedir, vergi işlemlerinde neden önemlidir?

NIF (Número de Identificação Fiscal), Portekiz vergi kimlik numarasıdır. Vergi idaresiyle işlem yapmak ve birçok mali işlemde kimlik bilgisi olarak kullanılmak için gereklidir.

NIF; banka hesabı açma, kira veya satın alma işlemleri ve çeşitli sözleşmeler gibi süreçlerde de talep edilebilir. Ancak NIF sahibi olmak tek başına vergi mukimi olduğunuz anlamına gelmez.

NIF başvurusu ve kullanımına ilişkin ayrıntılar için önceki rehberimize göz atabilirsiniz:

Portekiz NIF Rehberi 

Portekiz’de özel vergi rejimleri: NHR ve IFICI

Portekiz, geçmişte Non-Habitual Resident (NHR) adıyla bilinen özel vergi rejimini uyguluyordu. Bu rejim yeni başvurular için 1 Ocak 2024 itibarıyla sona erdi; ancak önceki düzenlemeye uygun şekilde kayıt yaptırmış kişilerin hakları, geçiş kuralları çerçevesinde devam edebilir.

NHR’nin yerine, belirli bilimsel araştırma ve yenilik faaliyetlerine odaklanan IFICI adıyla bilinen vergi teşviki getirildi. Bu rejim genel olarak herkese açık bir indirim değildir; uygun faaliyet, meslek, başvuru ve diğer yasal koşulların karşılanması gerekir.

IFICI’nin uygulanabilirliği, kişinin yaptığı işin niteliği ve mevzuatta tanımlanan uygunluk şartlarına göre incelenmelidir. Portekiz’e taşınmayı düşünen herkesin otomatik olarak bu teşvikten yararlanabileceği varsayılmamalıdır.

Portekiz’de gayrimenkul vergileri

Portekiz’de ev satın almak, mülk sahibi olmak, kiraya vermek veya satmak farklı vergi yükümlülükleri doğurabilir. En çok karşılaşılan gayrimenkul vergileri IMT, IMI ve AIMI’dir. Kira gelirleri ve satış kazançları da ayrıca vergilendirmeye konu olabilir.

Splendom das Olarias · Splendom Suites

IMT – Gayrimenkul devir vergisi

IMT, Portekiz’de gayrimenkul satın alırken gündeme gelen devir vergisidir. Vergi hesabında mülkün niteliği, kullanım amacı, değeri ve uygulanabilir yasal koşullar önem taşır.

İşlem tamamlanmadan önce IMT’nin hesaplanması ve ödenmesi gerekir. Konut, ikinci konut, kırsal mülk veya ticari gayrimenkul için farklı kurallar uygulanabilir. Bu nedenle satın alma öncesinde ilgili yılın resmî vergi tarifesi kontrol edilmelidir.

IMI, gayrimenkul sahiplerinden alınan yıllık belediye emlak vergisidir. Vergi, mülkün vergiye esas değeri ve ilgili belediyenin belirlediği oran üzerinden hesaplanır.

Oranlar mülkün türüne ve bulunduğu belediyeye göre değişebilir. Bu nedenle satın alma bütçesi hazırlarken yalnızca satış bedelini değil, mülkün yıllık IMI yükümlülüğünü de dikkate almak gerekir.

AIMI – Ek belediye emlak vergisi

AIMI, belirli yüksek değerli konut mülkleri için IMI’ye ek olarak uygulanabilen bir vergidir. Uygulama, mülklerin toplam vergiye esas değeri ve mülk sahibinin durumuna göre değişir. Her mülk sahibi AIMI ödemek zorunda değildir.

Kira geliri ve gayrimenkul satış kazancı

Portekiz’de bulunan bir mülkün kiraya verilmesi gelir vergisi doğurabilir. Mülkün satılması durumunda da sermaye kazancı vergisi gündeme gelebilir.

Uygulanacak vergilendirme; kişinin vergi mukimliğine, mülkün kullanımına, elde edilen gelire, giderlere ve varsa istisnalara göre değişebilir. Özellikle mülk satışında, yalnızca alış ve satış fiyatı arasındaki fark üzerinden basit bir hesap yapmak yeterli olmayabilir.

Portekiz’de kurumlar vergisi (IRC)

Portekiz’de faaliyet gösteren şirketler, koşullara göre IRC (Imposto sobre o Rendimento das Pessoas Coletivas)kapsamında kurumlar vergisine tabi olabilir.

Vergi mukimi şirketlerin dünya çapındaki kazançları, mukim olmayan şirketlerin ise Portekiz’de elde ettikleri belirli kazançlar vergilendirmeye konu olabilir. Şirketin vergi mukimliği, faaliyet türü, kazanç miktarı ve uygulanabilecek teşvikler hesaplamayı etkiler.

Şirket kurmayı düşünenlerin yalnızca kurumlar vergisini değil, muhasebe yükümlülüklerini, sosyal güvenlik ödemelerini, KDV durumunu ve varsa belediye ek vergilerini de değerlendirmesi gerekir.

IVA – Portekiz’de katma değer vergisi

IVA, Portekiz’de mal ve hizmetler üzerinden alınan katma değer vergisidir. Standart oran ile indirimli oranlar bulunur; uygulanacak oran ürün veya hizmetin kategorisine ve bölgeye göre değişebilir.

Bir işletmenin IVA kaydı yaptırma ve beyan yükümlülüğü, faaliyetinin niteliğine, cirosuna ve mevzuattaki koşullara bağlıdır. Bu nedenle iş kurmayı planlayan kişilerin, faaliyet başlamadan önce güncel KDV kurallarını kontrol etmesi önemlidir.

Damga vergisi ve miras yoluyla malvarlığı devri

Portekiz’de miras vergisi sistemi, bazı ülkelerdeki ayrı miras vergilerinden farklıdır. Bununla birlikte, belirli malvarlığı devirlerinde Imposto do Selo (damga vergisi) uygulanabilir. Yakın aile üyeleri için istisnalar bulunabilse de, istisnanın kapsamı ve işlemin türü önemlidir.

Miras veya bağış yoluyla mülk devri planlanıyorsa, yalnızca “miras vergisi yok” şeklinde genel bir ifadeye dayanmak yerine, ilgili işlemin damga vergisi ve diğer hukuki sonuçları uzmanla kontrol edilmelidir.

Çifte vergilendirme anlaşmaları

Portekiz ile başka bir ülke arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunması, aynı gelirin iki ülkede de vergilendirilmesi riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Anlaşmalar, gelir türüne göre hangi ülkenin vergileme hakkına sahip olduğunu ve bazı durumlarda çifte vergilendirmenin nasıl giderileceğini düzenler.

Türkiye’den Portekiz’e taşınan kişiler açısından, Türkiye’deki emekli aylığı, kira geliri, yatırım kazancı veya başka gelirlerin değerlendirilmesi kişisel duruma ve ilgili anlaşma hükümlerine bağlıdır. Her gelir türü için aynı sonucun geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

Portekiz’de vergi beyanı ne zaman yapılır?

Portekiz’de kişisel gelir vergisi beyan dönemi genel olarak önceki takvim yılında elde edilen gelirlerle ilgilidir. Portugal Residency Advisors’ın vergi rehberinde IRS beyan dönemi 1 Nisan–30 Haziran olarak belirtiliyor. Bununla birlikte, beyan ve ödeme tarihleri ilgili vergi yılına göre teyit edilmelidir.

Vergi beyanı gerekip gerekmediği; gelir türüne, kişinin mukimlik durumuna ve ilgili istisnalara göre değişebilir. Beyan yükümlülüğünüzü yalnızca Portekiz’de çalışıp çalışmadığınıza göre değerlendirmeyin.

Portekiz vergi sistemi hakkında sık sorulan sorular

Portekiz’de yabancılar vergi öder mi?

Evet. Vergi yükümlülüğü vatandaşlıktan çok vergi mukimliği, gelirin kaynağı ve ilgili vergi kurallarına bağlıdır. Vergi mukimleri genellikle dünya çapındaki gelirlerini beyan ederken, mukim olmayanlar çoğunlukla Portekiz kaynaklı gelirleri üzerinden vergilendirilir.

Portekiz’de 183 gün kalırsam otomatik olarak vergi mukimi olur muyum?

183 günden fazla kalmak, vergi mukimliğinin temel ölçütlerinden biridir. Ancak Portekiz’de olağan ikametgâh olarak kullanılabilecek bir konut bulundurmak gibi başka koşullar da önem taşıyabilir.

Portekiz’de NIF almak vergi mukimi olmak anlamına mı gelir?

Hayır. NIF, vergi kimlik numarasıdır. Vergi mukimliği ise kişinin Portekiz’deki kalışına ve ikamet koşullarına göre ayrıca değerlendirilir.

Portekiz’de ev satın almak otomatik olarak vergi mukimi yapar mı?

Ev sahibi olmak tek başına her durumda vergi mukimi olduğunuz anlamına gelmez. Bununla birlikte, konutun olağan ikametgâh olarak kullanılmak üzere tutulması vergi mukimliği değerlendirmesinde dikkate alınabilir.

NHR rejimi hâlâ yeni başvurulara açık mı?

Geleneksel NHR rejimi 1 Ocak 2024 itibarıyla yeni başvurular için sona erdi. Önceden kayıtlı kişiler geçiş hükümleri kapsamında haklarını sürdürebilir. IFICI ise belirli uygunluk koşullarına bağlı ayrı bir teşvik rejimidir.

Portekiz’de emekli aylığım vergilendirilir mi?

Emekli aylığının vergilendirilmesi, vergi mukimliğine, aylığın kaynağına, çifte vergilendirme anlaşmalarına ve varsa özel vergi rejimine göre değişir. Kişisel durum üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

Portekiz’de ev kiraya verirsem vergi öder miyim?

Portekiz’deki bir mülkten elde edilen kira geliri vergilendirmeye konu olabilir. Uygulanacak yöntem ve oran, mülk sahibinin vergi mukimliği ve gelirle ilgili koşullara göre değişir.

Portekiz’de vergi beyanı için muhasebeci tutmak zorunlu mu?

Bu, kişinin gelir türüne, şirket sahibi olup olmadığına ve geçerli beyan yükümlülüklerine bağlıdır. Özellikle birden fazla ülkeden gelir elde eden veya şirket işleten kişilerin profesyonel destek alması yararlı olabilir.

Sonuç: Portekiz’e taşınmadan önce vergi durumunuzu değerlendirin

Portekiz’de vergi yükümlülükleri, kişinin vergi mukimliği, gelir türü, gayrimenkul sahipliği ve ekonomik faaliyetlerine göre değişir. Bu nedenle taşınma öncesinde yalnızca IRS oranlarına değil; NIF ve vergi kayıtlarına, uluslararası gelirlerin durumuna, gayrimenkul vergilerine ve varsa özel vergi rejimlerine de bakmak gerekir.

Özellikle Türkiye’den Portekiz’e taşınırken iki ülkeyle bağlantılı gelirleriniz varsa, vergi mukimliğinizin hangi tarihte başladığını ve çifte vergilendirme anlaşmasının durumunu önceden değerlendirmek faydalı olacaktır.

Portekiz’e taşınma süreciniz için destek

Portekiz’de vize, konaklama ve yerleşme süreciyle ilgili sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Portekiz’de Yaşam Rehberi

Web sitesi: portekizdeyasamrehberi.com 

E-posta: [email protected]

E-posta: [email protected]

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.